Lichting 2012
SPORTPAARDEN DOOR MIX
VAN JASPER EN FEITSE BLOED

Beart stormt af op preferentschap

D.G.WIERSMA

Bij de, voor het verrichtingsonderzoek aangewezen hengsten, is de mix van Jasper en Feitse bloed gunstig voor mooie en goede dressuurpaarden. Dat is belangrijk want Judith Pietersen en Laura Zwart -topruiters volgens Adelinde Cornelissen- en Ingeborg Klooster, Peter Spahn en vele anderen verdienen een toppaard. We gunnen dat al die jonge meisjes die rond Cornelissen zwermden als bijen om de korf. De grootste bijdrage aan dat sportpaard levert BEART, de Jasper uit Feitse moeder. Dankzij zijn superieure fokvaste preferente, dressuurgefokte moederlijn, zijn fraaie grootramigheid en zijn fokzekerheid in de stap, zet de hengst een stempel. Bij de jonge hengsten kreeg hij vier kandidaten aangewezen en nog eens twee uit zijn dochters. Zijn levenstotaal voor het preferentschap steeg vorig jaar van 380 naar 536.

Hij stormt richting preferentschap. De snelheid waarmee doet denken aan die van Ritske, de absolute tophengst uit de vorige eeuw.

-------------------------------------------

Levenstotalen preferentschap:

FEITSE :                     1717

TSJERK                     1557

JASPER                      952

BEART                         536

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jaargang 2012: Na de, in aantal tegenvallende, jaargangen in 2010 en 2011, is de hoop gevestigd op een nieuwe jaargang . De jury leek zich een nieuwe teleurstelling te willen besparen en koos paarden die Ermelo kunnen overleven. Maar dat is niet het belangrijkste. Fokzekerheid voor modern type en atletische beweging vanuit een stabiele, krachtige achterhand moet het hoofddoel zijn. Bij teveel hengsten missen we moeders en moederlijnen als die bij Beart, Norbert en Tsjerk.

Twee merrielijnen leverden een opvallende prestatie met drie kandidaten. Uit de nafok van Klasina Model- Preferent, van Leyendekker Witmarsum komen drie hengsten: 69, 180, 212. Klasina kreeg uit vijf dochters drie model en twee ster. Vier dochters zijn preferent. Uit de jonge stam 143 (Fan ’t Hop) eveneens drie (160, 199, 202). Zij gaan terug op de fraaie merrie Jannie (M/P) van Kortstra Bantega. Fokgebied “ Blauwhuis” maakte verder diepe indruk met de, in hun gebied gefokte, kampioenen Beart en Norbert. Fokgebied Bergum met de uit hun gebied stammende preferente Feitse en Jasper.

        Sportpaarden - Pref.dochters -  ster%

TSJERK     31                    12                  50

FEITSE       26                    27                  45

JASPER     20                     -                     52

OLOF         17                     12                  38

BEART        5                      -                     63

----------------------------------------------------

Wessellijn:

Geen aanwijzing van jonge hengsten in dit jaar. Vorig jaar lukte het met Wolvert, Alwin en Thorben. De laatste lijkt de Totilas onder de Friezen te worden. Via de moeder stroomt dit bloed in zonen uit Anton (3) en Nykle (1) merries.

---------------------------------------------------

INVLOED OEGE:

Zonen: Remmelt, Ritse, Lolke, Anton.

Uit Oege merries:

Obe, Oeds, Thomas, Tjitte, Brandus,

Reyert, Gradus, Liekele, Mewes, Tonis,

Harmen, Wytse. Bij Alwin 2x Oege.

___________________________________

Jochemlijn:

53 Tsjalke x Bonne x Piter x Hannes; stam 115

69  Wobke x Olof x Oege x Hearke; stam 25

118  Eibert x Onne x Gerlof x Gaye; stam 102

180  Hinne x Beart x Leffert x Bendert. stam 25

202 Jerke x Rindert x Nykle x Lammert. stam 143

225 Norbert x Anton x Tamme x Wessel stam 15

206: Jerke X Bonne X Dirk X Peke; stam 40. (via herkeuring)

 

Cat. 53 met een maat van 1.64 m., is een vaderpaard, solide in bouw en met mooi front, dat met een langer voorbeen nog meer zou tonen. De hengst zou iets moderner mogen zijn, ook in erfelijke aanleg. In stap is hij krachtig, vlijtig en ruim. De draf is voldoende maar kan met meer stuwing en ruimte in de voorhand. Tsjalke (ster % 53) en Bonne (59%) en de preferente moeder is waardevol. Sterker kan het ster % van Piter (28) en Hannes (16).

Cat.69 is een mooi gelijnde hengst met voldoende luxe en mooie lengte in voorbeen. Hij mist wat allure in type en front. Het kruis is lang en het beenwerk oogt fijn en hard. De stap is voldoende ruim, maar kan met meer impuls en sprongbuiging. De draf is ruim en hoog van de vloer, maar kan iets meer van achteren naar voren. Qua erfelijke aanleg heeft Wobke een ster % van 37 en Olof van 38, maar de laatste heeft wel 13 sportpaarden op naam. De hengst komt uit de Vesta stam en uit de prima moederlijn vanuit Klasina Model en Preferent. De moeder van de hengst is ster- sport.

Cat 118 is een echte bravoure hengst (Onne, Gerlof). De hengst heeft een rijk front, is wat lang in de middenhand en mocht langer en minder hellend in het kruis. Het beenwerk mocht iets fijner. De stap is ruim maar mocht soepeler. De hengst mag graag groot draven, maar zou dan verder onder de massa mogen. Anky van Grunsven wil graag paarden die van een pony drafje tot veel verruiming draven. We hopen dat hij dat in Ermelo zal doen. Mooi is het ster % van vader 47% en moedersvader 56 %. Graag zag men meer preferenten in de moederlijn.

Cat 180 komt, via inteelt in de moederlijn en inteelt op Feitse, uit dezelfde moederlijn als cat. 69. Overgrootmoeder is de fraaie Bendert x Klasina dochter Elscke die ooit kampioen was in Blauwhuis. De moderne, hoogbenige hengst stapt voldoende ruim en vlot. De draf was ruim, maar kan overtuigender van achteren naar voren. De moederlijn biedt qua type beeldschone paarden.

Cat 202 is een luxe, harmonisch gebouwde hengst met fraai front. In de achterhand zou hij stabieler kunnen. Hij stapt ruim, gemakkelijk en vlijtig. De draf is ruim en hoog van de vloer, maar dan mag hij meer gaan zitten. De ster percentages van de hengsten zijn Rindert 55% en Nykle 50%. Aan het moderne hebben Nykle en Rindert bijgedragen want dat had deze moederlijn nodig.

Cat 225 is een luxe en moderne hengst. Hij mocht breder in de schouder en iets minder recht in het kruis. De stap is vierkant en stabiel. De draf is weergaloos, daarbij gaat hij achter zitten en rijst in de voorhand met een schitterend voorbeengebruik. In de breedte zou de moederlijn sterker kunnen, met meer preferenten.

Catalogus 206: Jerke X Bonne X Dirk X Peke; stam 40. (geen foto, via herkeuring))

Met een maat van 1.66 is Cat. 206 een grootramige hengst van goed type, die hengstuitdrukking heeft. Een kleiner hoofd en langer hals zou hem rijker front geven.De stap was in Leeuwarden niet altijd regelmatig. De draf was ruim maar kon soepeler.

Hearkelijn:

76 Beart x Anton x Jelmer x Reitse stam 15;

83 Beart x Heinse x Djurre x Teake stam 36

91 Beart x Anton x Reitse x Wessel stam 43

300 Beart x Tsjerk x Thomas x Tjimme. stam 19

159 Harmen x Olof x Ludse x Gerlof stam 1

160 Haitse x Adel x Leffert x Lammert . stam 143

166 Haitse x Teunis x Oege x Dagho stam 50

316 Haitse x Bonne x Lute x Ritske stam 35

199 Jisse x Leffert x Mark x Tsjalling stam 143

260 Maeije x Nykle x Jochem x Ferdinand . stam 103

Jasper heeft vier zonen van grote klasse, mee door prima moeders. De goedgekeurde zonen van Beart zijn niet beter dan hun vader, missen merendeels een imponerende moeder- en moedersvader. De vier zonen die nu zijn aangewezen hebben allen een moedersvader die “kort van boven”” is en dat past Beart. De Bearts stappen wel ruim maar ze missen dan het charmante en dat komt er duidelijk in met het Jochembloed. Alle vier zijn ingeteeld op Jochem en 300 zelfs op Feitse.

Cat 76 is een naar voren gebouwde luxe hengst. De stap is zeer ruim maar mist “de muzikale beat “(Anky van Grunsven). In draf moet hij achter nog sterker worden en minder kort en snel in het voorbeen. Qua erfelijke aanleg (Anton ster % 46; 9 sportpaarden; Jelmer ster% 37). Na de stamboek- preferente moeder komen merries waarmee Heida Scharsterbrug op keuringen succes had. Anton en Jelmer nafok zou hoger van de vloer moeten bewegen.

Cat 83 is mooi in verhoudingen en belijning, heeft een rijk front en lang voorbeen. De hengst stapt ruim en komt in draf achter ver onder de massa, hij toont veel actie in het voorbeen. Qua bloedopbouw is de lijn mooi; Heinse ster % 53/ levenstotaal 676. De groot- en overgrootmoeder zijn preferent. Uit de stam komt Andries.

Cat 91 is een fraai moderne, hoogbenige hengst met een rijk front op een lang voorbeen; in de flank mag hij iets dieper. Hij stapt ruim maar met te weinig “beat”, de draf is stuwend, ruim en hoog van de vloer maar hij moet nog meer gaan zitten en in het voorbeen ruimer actie tonen. In de moederlijn zag men graag meer preferente merries.

Cat. 300 is lang gelijnd (Thomas) en beschikt over een rijk front. Hij mist wat lengte in de achterhand en diepte in de flank. Hij stapt ruim en vlijtig. In draf is hij ruim en hoog van de vloer. De hengst is ingeteeld op Feitse en in de moederlijn zijn groot- en overgrootmoeder preferent. Thomas (ster % 25) is een minder sterke schakel.

Cat.159 kreeg van de jury het voordeel van de twijfel. De hengst doet nog wat slungelig aan. Bij een mooi front is de achterhand kort en recht . De stap kon ruimer en met meer tact en in draf kwam hij, evenals de drie andere Harmens, moeilijk op het achterbeen. De moeder is sport en dan volgen vier generaties preferent. Laten we hopen dat de hengst gewoon zijn dag niet had.

Cat 160 is een gestopt model met een mooie voorhand, die iets rijker in type kon en langer voorbeen mocht hebben. Hij treedt graag op. Zijn draf is krachtig en ruim maar hij kan nog meer gaan zitten, rijzen en verder onder de massa bewegen. De voldoende ruime stap mag soepeler. Qua erfelijke aanleg is Adel (21% ster) minder positief inzake exterieur vererving, maar beter in prestatievererving (7 sportpaarden). Ook missen de preferenten in de laatste generaties merries. (*edit H-F: Moeder Dienke B. Kroon is oud kampioene Esbeek)

Cat. 166 heeft hengstuitdrukking en een rijk front (Teunis) en is luxe en modern. De stap is voldoende ruim en actief. In draf is de hengst achter stuwend, maar mag hij ruimer in het voorbeen. In de moederlijn, met vele generaties preferent, is de Oege grootmoeder niet preferent, maar wel moeder van drie sterren. Uit de overgrootmoeder kwam de hengst Barteld, en verder komen Beart en Sape ook uit de merrielijn van F.v.d. Velde Terwispel.

Cat 316 heeft een moderne massa, is gelijnd, nog iets overbouwd. Het voorbeen mocht iets langer. De ruime stap is tactmatig en ruim. De draf is ruim vooral in het voorbeen, maar zal achter krachtiger worden als de bespiering op de knie toeneemt. Uit de lijn kwam Uwe. De grootmoeder is van Lute (ster % 22; sportpaarden: 5). In de basis van de stam staan een serie model-preferente merries.

Cat. 199 heeft dankzij Leffert als moedersvader een fraai front. Dat front missen we veelal bij het Jasper bloed. De hengst is luxe en jeugdig. De stap is vlijtig, kan iets ruimer en in draf is het voorbeen fraai, maar mag hij meer van achteren naar voren bewegen. Hij is een van de drie hengsten uit stam 143. De moeder werd geboren in 2002 uit Adelmoed fan ‘t .Hop ster pref., geboren in 1981. Zij is van Mark x Jannie (M/P) van Tsjalling.

Cat.260 heeft voldoende type en luxe, is mooi in hoofd en hals, nog iets overbouwd. De ruime stap kan accurater, in draf kruipt hij ver onder de massa en toont veel ruimte maar iets te weinig souplesse. De moederlijn heeft in de basis de illustere model/ preferente merries Gona en Noira, maar verliest daarna deze hoge kwaliteit. Met Nykle, Ferdinand, Romke en Ate in de moederlijn is er wel relatief veel vrij bloed.

------------------------------------------------------

INVLOED REITSE:

Zonen: Goffert, Anne, Gerryt, Abel, Brandus,

Reyert, Obe, Olof.

Uit Reitse merries:

Doaitsen, Ruerd, Sjaard, Ulke, Krist, Nanno,

Lolke, Karel, Teeuwis, Rintse, Rik, Marten.

------------------------------------------------------

Ygramlijn.

CAT. 212: Maurits x Beart x Leffert x Bendert (stam 25)

Cat. 212 heeft een harmonisch en correct model. Het rijke front verdiende een langer voorbeen. In alles mocht hij iets meer allure en grootramigheid hebben. De stap is ruim, actief en met tact. De draf is best met veel balans. De moederlijn is die van de genoemde Klasina die teruggaat op de legendarische Vesta. Ik hoop intens dat deze hengst een blijver is. Vader Maurits liep mee in de kampioensring.

Gerkelijn

Cat. 185: Jorn x Maiko x Thomas x Tsjerk x Oege.

Cat. 185 zou iets rijker in type kunnen. Het is te hopen dat hij in stap krachtiger wordt en in draf meer gaat zitten en rijzen. De moederlijn is jong en mist in de breedte kwaliteit. De hengst heeft een mooie variatie in lang en kort in de bloedopbouw: Oege lang; Tsjerk kort; Thomas lang; Maiko kort; maar ook reeds 2 x Tsjerk.

Cat. 340 Fabe x Teunis x Tsjalling x Keimpe x Ritske stam103

Cat. 340 werd aangewezen voor een verkort onderzoek. Twee positieve punten zijn: De prestaties, de hengst is Prix St. George en zijn relatief vrije bloedvoering. Ook al houdt men rekening met de leeftijd van zeven jaar dan is de hengst massaal, ook in erfelijke aanleg, met hengsten als Fabe, Teunis en Tsjalling. Men mist in type het moderne. De moederlijn is dezelfde als die van cat. 260. De moeder Ursl FAN AUT heeft nog een dochter ster, grootmoeder Renneke naast Ursl nog een stermerrie, maar zes dochters die (nog) niet ster werden. De overgrootmoeder is evenmin preferent. Bij hengsten die via de sport worden toegelaten zou ik als minimale eis stellen: op de eerste drie generaties twee preferent. Van de afkeuring van Tsjabring en Tietse moeten we wel willen leren.

Ritskelijn

Cat.126: Doaitsen x Tsjerk x Teunis x Oepke

Mijn vurige wens dat er zonen van Doaitsen komen uit super moeders en moederlijnen, die Jochemvrij zijn, gaat weer niet in vervulling. Heel jammer was dat de wel sterk gefokte cat. 121, uit de stam van Beart, niet acceptabel bleek. Misschien kan hij door trainen mooier door de hals en beter op het achterbeen komen.

Cat. 126 is een deftige, goed gesloten hengst, met een mooi front. De stap is vierkant, maar iets haastig, kon zowel voor als achter meer ruimen. In draf komt hij hoog van de vloer en is er aanleg voor gaan zitten en rijzen. De moederlijn is jong en kon meer fokzeker zijn.

Evaluatie:

Inteelt: In een voorbeschouwing schreef ik “dat inteelt vermijden en kwaliteit fokken een duivels dilemma is”. Deze jaargang is gekozen voor kwaliteit. Voor de inteelt bestrijding niet gunstig. Het is jammer dat in het verwantschaps percentage zo weinig variatie zit. Het schommelt bij de aangewezen hengsten tussen 17,1 en 18.3. Dat is 0,6 naar boven en naar beneden.

Op Feitse ingeteelde hengsten Norbert x Beart en Hinne x Beart hebben een verwantschap van 18.2 en 18.1. Cat. 185 is ingeteeld op Tsjerk en het verwantschap is 17,1. En Alwin met tweemaal Oege 17,9. In dit ICT tijdperk moet er toch een percentage mogelijk zijn met een meer alarmerende functie. Per hengst moet duidelijk worden hoe sterk de inteelt is op vaderdieren met inteeltgevaar: Oege, Feitse, Tsjerk.

Kosten

Onmiskenbaar verplaatst de opfok van hengsten zich naar rijkere mensen. Nu de prijzen onder druk staan is het, uit oogpunt van kostenbesparing, toch redelijk dat hengsten in Ermelo wel ster worden, maar toch het advies krijgen dat afstamming enz. onvoldoende is voor dekhengst. Dan kan de opfokker zelf beslissen. Hengsten die in de 2e bezichtiging er uit moesten kregen een stortvloed aan negatieve kwalificaties mee. Dat is niet een bijdrage aan een vlotte verkoop van de dieren.

Training

Op donderdag waren er diverse hengsten die duidelijk lieten zien dat ze overtraind waren en daardoor blokkeerden in beweging. Ik kreeg het vermoeden dat sommige hengsten `in de schoenen``waren getraind. Dat lijkt me funest voor paarden op deze jonge leeftijd. Aangezien veel hengsten minder stabiel op de knie zijn lijkt me een voorzichtige opbouw van de training, gericht op versterking van de achterhand, zeer gewenst.

1982- 2012:

Zo nu en dan gingen op deze keuring mijn gedachten dertig jaar terug, toen Tjimme en Tamme werden goedgekeurd. Natuurlijk geniet je dan extra van de nazaten van die hengsten via Ulke (Annichje) en Leffert; ook van de nafok van Barteld en Jillis (Reinder) Ik voel mee in vreugde en verdriet van (op)fokkers, omdat ik het allemaal zelf heb meegemaakt.